آذربایجان غربی

ارزيابي‌ ها از نشست درياي خزر

  • سه شنبه, مرداد 23 1397
  • اندازه قلم کاهش اندازه قلم افزایش اندازه قلم

روسای جمهوری روسیه، قزاقستان، ایران، ترکمنستان و جمهوری آذربایجان گردهم جمع شدند تا پیرامون توافق حقوقی دریای خزر به بحث و تبادل نظر بنشینند.

به گزارش خبرنگار هم آوا به نقل از آرمان، توافق‌ها در حوزه خزر تا پیش از فروپاشی شوروی فقط میان ایران و شوروی سابق بود اما پس از فروپاشی شوروی در سال 1370 شامل روسیه و بچه‌های آن یعنی کشورهای قزاقستان، قرقیزستان، ترکمنستان و آذربایجان و از سوی دیگر ایران شد. این مساله در دوره دولت اصلاحات به طور مفصل مورد بررسی قرار گرفت، در دولت‌های نهم و دهم تا حدودی مسکوت ماند، اما چند سالی است که مجددا مورد بحث واقع شد؛ کارشناسان انرژی در دنیا معتقدند بخش عمده‌ای از سرمایه‌گذاری بسیار سنگین تا سال 2030 به سمت دریای خزر معطوف خواهد شد، این مساله موقعیت استراتژیک ایران را افزایش خواهد داد و کشور ما را به عنوان کشوری که از یک سمت به دریای خزر و از سمت دیگر به خلیج فارس می‌رسد، صاحب موقعیت فوق‌العاده خواهد کرد؛ اخیرا صندوق بین‌المللی پول نیز در پیش‌بینی‌های خود مطرح کرده‌ است که ایران تا سال 2030 جزو 15 کشور قدرتمند اقتصادی جهان - با 3 پله صعود- قرار خواهد گرفت. این اجلاس واکنش‌های بسیاری را از سوی سیاسیون در کشور به همراه داشت.

کشورهای پیرامونی

الهه کولایی استاد مطالعات منطقه‌ای دانشگاه در همین رابطه گفت: آنچه در قزاقستان مطرح شد، شامل منابع زیر بستر، حدود بستر و تعیین خطوط مبدأ نمی‌شود بلکه همکاری‌هایی برای استفاده از آب و اختیار بهره‌برداری هریک از کشورها و در مجموع میزان بهره‌برداری از آب را شامل می‌شود. همچنین در خصوص تقسیم‌بندی دریای خزر به دو حوزه شمالی که شامل روسیه و قزاقستان و حوزه جنوبی که شامل ایران، ترکمنستان و جمهوری آذربایجان می‌شود، توافقی شکل نگرفته، متاسفانه در منطقه پیرامونی دریای خزر ما همواره شاهد این موضوع بودیم که کشورها به وظایف خود عمل نمی‌کنند و بیش از آنکه از قراردادهای فیمابین تبعیت کنند، تابع شرایطی هستند که در محیط بین‌المللی به وقوع می‌پیوندد. البته رژیم حقوقی دریای خزر که در سال‌های ۱۹۲۱ و ۱۹۴۰ به امضا رسیده مشخص کرده که هرگونه تصمیم در این رابطه باید بر پایه اجماع باشد، نه توافقی که بین دو یا چند کشور صورت می‌گیرد.

ایران در منطقه 20 درصد

رئیس دبیرخانه دریای خزر در وزارت امورخارجه درباره اهمیت امضای این کنوانسیون گفت: حدود یک سال و نیم است که مذاکرات مربوط به این کنوانسیون در جریان بوده و ما نیاز داشتیم برای رژیم حقوقی دریای خزر کنوانسیون جدیدی بنویسیم. دو سال پیش وزیران خارجه پنج کشور ساحلی تصمیم گرفتند مسائل حل شده را از مسائل تفاهم نشده جدا و به این ترتیب نهادهای قانون‌گذار کشورهای مختلف اقدام به بررسی موارد مورد تفاهم کردند که بر همین اساس کنوانسیون رژیم حقوقی دریای خزر به همان اندازه به امضا رسید. مجید صابر تاکید کرد: ما به مردم ایران تضمین می‌دهیم کوچک‌ترین عقب‌نشینی درباره سهم ایران و تحدید حدود انجام نداده‌ایم؛ براساس مصوبات کنونی تا زمانی که تحدید حدود مشخص نشود ایران از درصد اعلامی‌اش صیانت می‌کند و در این مدت ایران اجازه نمی‌دهد کشوری به اکتشاف و بهره‌برداری از منابع انرژی مبادرت کند. ما در این منطقه 20 درصدی نه حق مالکیت بلکه حقوق حاکمیت داریم.

ظریف در کمیسیون امنیت ملی

علیرضا رحیمی در این رابطه گفت: در اجلاس قزاقستان توافقنامه‌های مختلفی از جمله حمل‌ونقل، محیط زیست، امنیت دریای خزر و تامین امنیت بنادر و تاسیسات نهایی و امضا شد. درباره مالکیت کشورها در خزر توافقنامه نهایی امضا نشده است؛ «مبنای مذاکرات درباره سهم هر یک از طرفین در دریای خزر بر مبنای قدرالسهم ۲۰ تا ۲۲ درصد بوده است»، قدرالسهم کشورها نسبت به منابع دریای خزر در اجلاس اخیر مشخصا تعیین نشده است، چون توافق نهایی به دست نیامده است. به هیچ وجه موضوع ۵۰ درصد سهم ایران مبنای گفت‌وگو نبوده است. همچنین این عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی از حضور وزیر خارجه در جلسه هفته آینده این کمیسیون خبر داد.

سهم ایران؛ حدود 17 درصد

احمد خرم در رابطه با این اجلاس می‌گوید: آخرین توافقنامه‌ای که راجع به این دریا وجود داشت مربوط به سال 1940 بود که تاکید شد این دریا از جمیع جهات شامل دریانوردی، ‌استفاده از منابع زیر دریا، استفاده از حاکمیت بین ایران و اتحاد جماهیر شوروی تقسیم می‌شود، البته در آن زمان شرایط این‌گونه بود که ایران و شوروی در آن نقش داشتند، اما بعد از فروپاشی شوروی و به وجود آمدن کشورهای قزاقستان، قرقیزستان، ترکمنستان و آذربایجان این مساله محل اختلاف شد؛ این سوال مطرح شد که آیا از نظر حقوقی کماکان این دریا از یک طرف بین ایران 50 درصد و بین روسیه و کشورهای به وجود آمده نیز 50 درصد تقسیم می‌شود یا خیر؟ گرچه کشورهای تازه متولد شده گفتند سهم مساوی نسبت به بقیه می‌خواهند در نتیجه روسیه هم راضی به این است که به این کشورها سهم مساوی دهد، زیرا سهم ایران کم می‌شود، اگر چنین باشد چیزی حدود 17 درصد سهم هریک می‌شود در حالی که قبل از فروپاشی شوروی سهم ما 50 درصد بود حالا 17 درصد می‌شود، بنابراین بهترین حالت همان 50 درصد که مبنای حقوقی هم دارد و بدترین حالت هم 17 درصد است.

Submit to DeliciousSubmit to DiggSubmit to FacebookSubmit to Google BookmarksSubmit to StumbleuponSubmit to TechnoratiSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn
این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)
منتشرشده در سیاسی

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.